Cải thiện chức năng của TTF như một thị trường mua bán trực tuyến khí đốt
Gia tăng khả năng nhập khẩu vật chất: Tất cả các bên tham gia cuộc tham vấn đều ủng hộ sự cần thiết phải gia tăng nguồn cung cho TTF bằng cách trợ giúp việc vận chuyển khí đốt đến CH Hà Lan trở nên dễ dàng hơn. Nhiệm vụ đảm bảo có đủ công suất truyền tải thuộc về GTS. Hầu hết tất cả các bên cũng đều đồng ý cần có thêm năng lực nhập khẩu vật chất để gia tăng nguồn cung khí đốt. Nhiều bên khác cũng dành ưu tiên cao nhất cho biện pháp này. GTS lưu ý rằng “một cơ chế quản lý ổn định giúp cho việc đầu tư có trách nhiệm trở nên khả thi” là điều cần thiết.
![](/DataStore/Images/2024/08/18/co1.jpg)
Một số bên cũng đã bổ sung thêm việc phân bổ công suất vận chuyển (cố định, chính) phải diễn ra theo cách thức phù hợp với thị trường song có một bên khác lại giải thích “cần có cơ chế phân bổ công bằng gắn với thị trường và phân bổ năng lực theo cách không phân biệt đối xử và hiệu quả, đấu giá là một khả năng có thể xảy ra”. NMa/DTe đã đưa ra kết luận, việc tăng công suất nhập khẩu khí đốt qua đường ống và tạo điều kiện cho LNG đi vào mạng lưới khí đốt ở CH Hà Lan là cần thiết, điều này sẽ tạo nên sự cạnh tranh thực sự giữa sản xuất trong nước và nhập khẩu, đồng thời cũng có thể dẫn đến đa dạng hóa nguồn cung khí đốt cũng như có thể có những tác động tích cực sâu rộng đến cấu trúc thị trường và có thể đặt CH Hà Lan vào vị trí trung tâm của dòng khí đốt quốc tế.
GTS gần đây đã quyết định mở rộng công suất vận chuyển khí đốt qua đường ống và nhiều sáng kiến tư nhân khác nhau đã bắt đầu xây dựng các cơ sở LNG, điều này có thể dẫn đến sự gia tăng đáng kể về lưu lượng khí đốt ở CH Hà Lan từ khoảng năm 2010 đến năm 2012. Ngoài việc xây dựng khung pháp lý cho GTS một cách chi tiết hơn, các nhiệm vụ thường xuyên của NMa/DTe sẽ không còn gì nữa khi mà chính phủ trung ương cần có hành động để đảm bảo rằng các khoản đầu tư này được thực hiện.
Hài hòa hóa các thủ tục vận chuyển khí đốt: Ngoài việc mở rộng về mặt vật chất, nhiều bên còn cho rằng việc hài hòa hóa các thủ tục truyền tải, vận chuyển của GTS và với các thủ tục truyền tải của TSO ở các nước láng giềng của CH Hà Lan là điều rất quan trọng. NMa/DTe cũng đã đồng tình với các bên cần phải có sự hài hòa các quy trình truyền tải mà GTS áp dụng hiện tại với các quy trình của TSO ở các quốc gia láng giềng của CH Hà Lan. Trong khuôn khổ Sáng kiến khí đốt khu vực (GRI), GTS đang tham gia vào một dự án nhằm hài hòa hóa các quy trình truyền tải tại một điểm kết nối, Oude Statenzijl (CH Hà Lan), với các quy trình của các TSO khác. Về vấn đề này, điều quan trọng là NMa/DTe, thông qua Diễn đàn năng lượng ngũ giác (Pentalateral Energy Forum between Belgium, the Netherlands, Luxembourg, Germany, France, Austria and Switzerland) và GRI, tiếp tục tuyên bố rằng sự hài hòa là cần thiết. Về vấn đề hài hòa hóa, sáng kiến này thuộc về GTS và các đồng nghiệp TSO.
Tăng cường tối ưu hóa thương mại và danh mục đầu tư
Ngoài việc tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển khí đốt đến CH Hà Lan và giao hàng trên TTF, các cơ hội tối ưu hóa thương mại và danh mục đầu tư (ngắn hạn) phải được tăng cường. Chỉ có thể giao dịch với khí đốt chảy qua CH Hà Lan nếu (một phần đáng kể) khí đốt thực sự được giao trên TTF. Về vấn đề này, đối với Vương quốc Anh, nơi khoảng một nửa lượng khí đốt trên mạng lưới đường ống áp suất cao được phân phối tại điểm giao dịch và chuyển giao ảo là NBP. Bằng cách so sánh, ở CH Hà Lan có hơn 10% lượng khí đốt có nhiệt trị cao chảy qua CH Hà Lan được phân phối bằng TTF.
Tiếp thị năng lực nhập khẩu ngắn hạn: Nhiều chủ hàng cho biết khả năng nhập khẩu sẵn có trong ngắn hạn có thể tạo ra động lực lớn cho giao dịch trên TTF. Năng lực ngắn hạn có thể được triển khai để tối ưu hóa danh mục đầu tư. Về vấn đề này, nhiều chủ hàng cũng đã đề cập đến sự cần thiết phải làm cho thị trường thứ cấp cho năng lực nhập khẩu trở nên thanh khoản hơn và sự cần thiết của GTS để cung cấp năng lực trong thời gian ngắn. Một chủ hàng khác tỏ hy vọng “việc cải thiện hoạt động của thị trường thứ cấp về công suất truyền tải bằng cách đưa ra các cuộc đấu giá công suất trước mắt” sẽ có tác động tích cực đến sự phát triển của TTF.
Hiện tại, năng lực nhập khẩu của GTS đã được giao dịch bán toàn bộ và lâu dài khí đốt. Năng lực này không phải lúc nào cũng được tận dụng hết, đồng thời năng lực chưa sử dụng không phải lúc nào cũng được cung cấp kịp thời như năng lực của doanh nghiệp cho thị trường. Kết quả là, điều này không thể được sử dụng để tối ưu hóa danh mục đầu tư. Để kích thích giao dịch ngắn hạn trên TTF và gia tăng hiệu quả mạng lưới, điều quan trọng là công suất truyền tải, cả sơ cấp và thứ cấp, phải sẵn có trong ngắn hạn (“ngày tới”- day-ahead lên đến một năm) cho các bên tham gia thị trường. Điều này có thể thực hiện được nếu GTS giải phóng năng lực mà lẽ ra vẫn chưa được sử dụng, sẵn có hoặc thông qua năng lực giao dịch giữa các chủ hàng trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, cả hai lựa chọn đều gặp phải trở ngại trong thị trường khí đốt hiện nay. Tại các điểm nhập khẩu liên quan, công suất trong thời gian dài hơn đã được bán hết hoàn toàn và điều kiện truyền tải thường xuyên hiện tại của GTS khiến việc buôn bán công suất thứ cấp trong thời gian rất ngắn là không thể thực hiện được. NMa đã yêu cầu các TSO cùng nhau đề xuất một giải pháp “sử dụng nó hoặc mất nó” (use-it-or-lose-it) sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho những giao dịch này. Ngoài ra, hiện tại GTS còn tham gia vào dự án GRI dựa trên đề xuất của Liên đoàn các nhà kinh doanh năng lượng châu Âu (EFET) để đấu giá công suất trên cơ sở một ngày tới trên một số điểm kết nối châu Âu, bao gồm Oude Statenzijl. Một trong những điểm kết nối châu Âu vấn đề sẽ được xem xét là cải thiện thị trường thứ cấp trong thời gian rất ngắn. NMa/DTe coi đây là một bước phát triển tích cực khi GTS cam kết thực hiện một dự án châu Âu nhằm cung cấp năng lực cho các chủ hàng trong thời gian ngắn song cũng nhấn mạnh vấn đề sẽ không được giải quyết hoàn toàn chỉ bằng năng lực trước mắt. Ví dụ như trên cơ sở này, việc cung cấp hoặc thu mua sản phẩm “khí đốt theo tuần” hoặc sản phẩm “khí đốt theo tháng” vẫn còn khó khăn vì công suất sẽ phải được đảm bảo riêng cho từng ngày. Những “khối khí” lớn hơn một chút này xảy ra chính xác vào mùa đông, khi nhu cầu từ tuần này sang tuần khác có thể thay đổi đáng kể tùy thuộc vào thời tiết, điều này có nghĩa là sẽ có nhu cầu về các sản phẩm có công suất kéo dài, chẳng hạn như một tuần hoặc một tháng.
Để đảm bảo có đủ công suất ngắn hạn mà không gây tổn hại đến các hợp đồng hiện tại, GTS có thể cần phải xây dựng công suất bổ sung để duy trì khả năng phân bổ ngắn hạn. Về vấn đề này, GTS phải được phép nhận được lợi tức hợp lý từ khoản đầu tư của mình. Cách thức GTS dự trữ và cấp vốn cho năng lực ngắn hạn vẫn phải được các bên liên quan tính toán.
Tính minh bạch: Nhiều chủ hàng cũng bày tỏ nhu cầu có thông tin ngày càng chính xác hơn về dòng khí trong hệ thống truyền tải và khả năng xảy ra gián đoạn. Một chủ hàng mô tả sự sẵn có của thông tin liên quan đến dòng khí trong mạng lưới đường ống của Vương quốc Anh đã kích thích sự phát triển của thị trường nước này là NBP. Tuy nhiên, một bên khác thì đã đề cập đến tầm quan trọng của việc tuân thủ “quy tắc nhỏ hơn ba” (lesser-than-three rule) để bảo vệ thông tin nhạy cảm về mặt thương mại.
NMa/DTe nhấn mạnh tầm quan trọng của thông tin về các cơ hội giao dịch mà hệ thống vật chất mang lại. Điều này đặc biệt liên quan đến ước tính đáng tin cậy về xác suất việc lây truyền sẽ không xảy ra. Để giúp chủ hàng có cơ hội tốt hơn để ước tính khả năng bị gián đoạn của họ là bao nhiêu, điều quan trọng là thông tin chính xác phải được cung cấp kịp thời liên quan đến dòng khí đốt trong mạng lưới đường ống và tần suất gián đoạn trước đây. Tất nhiên, điều quan trọng là phải đảm bảo thông tin nhạy cảm về mặt thương mại được bảo vệ.
Tại thời điểm tham vấn, khảo sát thì chưa có yêu cầu về tính minh bạch; tuy nhiên, điều này gần đây đã thay đổi khi mà GTS bắt đầu công bố dữ liệu về một số điểm xuất nhập khẩu liên quan đến sự gián đoạn thực tế trên mạng. Bằng cách đó, GTS đã tiến một bước đi trong vai trò hỗ trợ thị trường của mình. Trong những tháng tới đây, phải làm rõ liệu chất lượng, tính kịp thời và thân thiện với người dùng của dữ liệu có đủ tốt hay không để đưa ra kết luận rằng tính minh bạch kỳ vọng liên quan đến việc sử dụng các điểm xuất nhập khẩu đã đạt được và tuân thủ các hướng dẫn hay chưa được quy định trong Quy định Châu Âu 1775/2005 và các kết quả trong tương lai của công việc về tính minh bạch do Sáng kiến khí đốt khu vực thực hiện.
Giảm rủi ro tín dụng do mất cân đối: Cuối cùng, việc giảm rủi ro tín dụng được đề cập như một biện pháp tạo thuận lợi cho giao dịch trên TTF. Một bên coi việc giảm thiểu rủi ro tín dụng liên quan đến việc chuyển giao TTF là một biện pháp rất quan trọng. Hầu hết các bên tham gia thị trường không có ý kiến về vấn đề này hoặc có quan điểm hơi tích cực và ít ưu tiên biện pháp này. GTS không phải là người đề xuất biện pháp này, vì nó có nghĩa là GTS sẽ phải gánh chịu (một phần) rủi ro tài chính, trong khi GTS không chịu trách nhiệm hoàn toàn về nguyên nhân cơ bản.
Hiện các bên đều ủng hộ việc giảm thiểu rủi ro tín dụng khi cho rằng trước hết khoảng thời gian GTS lập hóa đơn cân đối có thể giảm đáng kể. Một chủ hàng thì cho biết “không quá khó để lập hóa đơn cân đối (tạm thời) trong vòng tối đa sáu tuần”. Mặc dù biện pháp này là một bước đi nhỏ nhằm cải thiện tính thanh khoản trên TTF song sự rủi ro tín dụng mà người bán phải gánh chịu phải được loại bỏ bởi vì người bán không gây ra rủi ro cũng như không thể ảnh hưởng đến việc giải quyết vấn đề này. Điều này rất quan trọng, đặc biệt đối với sự phát triển của Endex bởi vì sự trao đổi này là đối tác trung tâm trong tất cả các giao dịch TTF diễn ra thông qua sự trao đổi, trong đó, rào cản gia nhập TTF của những người chơi mới đến cũng được loại bỏ bằng cách này.
Phải xác định khoảng thời gian tối đa (vài tháng), sau đó rủi ro mất cân bằng được chuyển sang GTS. GTS không có toàn quyền kiểm soát việc giải quyết các hóa đơn thiếu hụt song có vai trò trung tâm trong vấn đề này, do đó là bên thích hợp nhất để chịu rủi ro này. Việc giải quyết tình trạng mất cân bằng hiện nay mất quá nhiều thời gian, có trường hợp phải mất tới ba năm sau khi dduwwocj thiết lập. Để so sánh, việc giải quyết tình trạng mất cân bằng ở Vương quốc Anh mất tối đa 2,5 tháng và điều này được quy định trong “đạo luật Mạng lưới điện” (Grid Code) của Vương quốc Anh.
Điều quan trọng nữa là chủ hàng phải chứng minh cho GTS thấy rằng họ có đủ khả năng tài chính để sử dụng tại thời điểm đạt được tư cách chủ hàng. Tuy nhiên, điều cần thiết là cơ chế bảo đảm hiện tại, như được quy định hiện tại trong Điều kiện dịch vụ vận tải (Transport Services Conditions-TSC) phải minh bạch hơn và/hoặc được sửa đổi. Chương trình hiện tại cung cấp cho chủhàng quá ít sự chắc chắn về mức độ bảo đảm mà họ phải đưa ra song cũng không có sự rõ ràng về rủi ro nào và rủi ro nào không được đề cập trong chương trình hiện tại. NMa xác định các điều kiện kỹ thuật (mã khí đốt-codes) và trong việc giải quyết các đề xuất sửa đổi sẽ giải quyết rủi ro mất cân đối tín dụng.
Cải thiện kết nối với NBP và Zeebrugge: Mục cuối cùng trong việc tối ưu hóa danh mục đầu tư và thương mại đề cập đến các điểm kết nối với Vương quốc Anh và Vương quốc Bỉ. Để tiến hành thương mại quốc tế hiện tại, TTF phải có mối liên kết tốt với thị trường ở các nước láng giềng. Để đảm bảo sự kết nối tốt giữa TTF với NBP và Zeebrugge, điều quan trọng nhất là cả BBL và Zelzate đều trở thành kết nối hai chiều. Ví dụ như khi đánh giá các kế hoạch về chất lượng và năng lực của GTS, điều này sẽ được tính đến một cách rõ ràng.
Link nguồn:
https://www.acm.nl/sites/default/files/old_download/documenten/nma/NMa_TTF_rapport_DEF.pdf